پرديس کشاورزي و منابع طبيعي دانشگاه تهران مجله علوم کشاورزی ایران 36 4 2005 06 22 - تاثیرسطوح مختلف بور و روی و دو منبع روی بر رشد و ترکیب شیمیایی برنج 17652 FA سید ماشاءاله حسینی منوچهر مفتون نجفعلی کریمیان عبدالمجید رونقی یحیی امام Journal Article A greenhouse experiment was conducted to study the growth and chemical composition of rice (Oryza sativa L.) cv Ghasroddashti as affected by boron (B) and two zinc (Zn) sources in a calcareous soil(fine, mixed, mesic, Fluventic Haploxerepts). Treatments consisted of seven B levels (0, 2.5, 5, 10, 20, 40, and 80 mg kg-1 as boric acid), three rates of Zn (0, 5, and 10 mg Zn kg-1 soil) and two sources (ZnSO4 and ZnO). The statistical design was a completely randomized factorial one with three replicates. Zn fertilization increased the number of tillers, dry matter yield, and Zn, Cu, B, and K concentrations in the plant top. Concentrations of Mn and P decreased with application of Zn , but that of Fe was not affected. Soil B application increasesd B, Cu, P, and K concentrations, but reduced the concentration of Fe. When no Zn was supplied application of 2.5 mg B kg-1 soil, increased dry matter yields dramaticaly. In presence of optimum amounts of Zn from either source the increase in dry matter was continued up to 5 mg B kg-1 soil. The results also show that in soils with high levels of B, Zn application may reduce the adverse effects of B toxicity and consequently increase rice yield. به منظور بررسی اثر بور و دو منبع روی بر رشد و ترکیب شیمیایی برنج ( (Oryza sativa L. در یک خاک آهکی (fine, mixed, mesic,Fluventic Haploxerepts)، آزمایشی در گلخانه به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با هفت سطح بور (0، 5/2، 5 ، 10 ، 20 ،40 و80 میلی گرم بور در کیلوگرم خاک به صورت اسید بوریک)، سه سطح روی (0، 5 و 10 میلی گرم روی در کیلوگرم خاک از دو منبع سولفات و اکسید روی) و در سه تکرار بر روی برنج رقم قصرالدشتی انجام گرفت. کاربرد روی باعث افزایش معنی دار تعداد پنجه، عملکرد ماده خشک و نیز غلظت روی، بور و پتاسیم در بافت گیاهی برنج گردید. غلظت فسفر با مصرف روی کاهش قابل توجه‌ای یافت ولی غلظت آهن تحت تاثیر قرار نگرفت. مصرف بور باعث افزایش غلظت بور ، فسفر و پتاسیم در گیاه شد ولی غلظت آهن را کاهش داد. در صورت عدم کاربرد روی، مصرف بور در سطح 5/2 میلی گرم باعث افزایش قابل توجه عملکرد ماده خشک گردید. در حضور مقادیر مناسب روی از هر کدام از دو منبع افزایش ماده خشک تا سطح 5 میلی گرم بور در کیلوگرم ادامه یافت. نتایج همچنین نشان می دهند که کاربرد روی در خاکهای با بور نسبتا زیاد قادر به کاهش اثرات سوء سمیت بور و درنتیجه افزایش عملکرد برنج می باشد. https://jijas.ut.ac.ir/article_17652_bb43b255f1e4020e7ad8f6cd9d39fa9d.pdf