پرديس کشاورزي و منابع طبيعي دانشگاه تهران مجله علوم کشاورزی ایران 1-37 2 2006 03 21 - نحوه توارث مقاومت به زنگ قهوه‌ای گندم در مرحله گیاه بالغ 18011 FA علی‌اصغر نصراله نژادقمی محمدرضا بی‌همتا عبدالهادی حسین‌زاده علیرضا طالعی علی‌اکبر شاه نجات بوشهری محمد ترابی Journal Article In order to investigate heritability and gene action for resistance to wheat brown rust, two resistant cultivars, N-75-15 and N-75-20, were crossed with a susceptible one. Parents, F1¬, F2 and F3 generations were planted in a randomized complete block design. Susceptible cultivar, that was planted among experimental materials and around the feild, was inoculated with a isolate of the pathogen at three times. Generation mean analysis was performed for infection type, final coefficient of infection, area under disease progress curve and relative area under disease progress curve. The study of mode of gene action by analysis of generation mean showed that in controlling traits additive, dominance and epistasis effects had main role, but dominant variance was more important than additive variance. At crosses of N- 75 –15× Boolani and N-75-20 × Boolani, at least one resistant gene was estimated for infection type and final coefficient infection and at least four and five resistant genes were estimated for AUDPC and r AUDPC . به منظور بررسی قابلیت توارث‌ و نحوة عمل ژن(های) مقاوم نسبت به بیماری زنگ قهوه‌ای گندم، دو لاین پیشرفته‌ی گندم مقاوم، N-75- 15 و N-75 – 20، با یک رقم حساس به زنگ قهوه‌ای (بولانی) تلاقی داده شدند. والدین و نسل‌های F1، F2 و F3 هر تلاقی در شرایط مزرعه در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار کاشته شدند. عمل مایه‌زنی مصنوعی سه مرتبه در مرحله ی گیاهچه ای به منظور ایجاد آلودگی، با یک جدایه زنگ قهوه‌ای بر روی رقم حساس بولانی که بین مواد آزمایشی و اطراف مزرعه کاشته شده بودند ،انجام شد. تجزیة میانگین نسل‌ها برای صفات تیپ آلودگی، ضریب آلودگی نهائی، سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری و سطح نسبی زیر منحنی پیشرفت بیماری انجام شد. مطالعة نحوة عمل ژن با استفاده از تجزیه میانگین نسل‌ها نشان داد که علاوه بر اثرات افزایشی و غالبیت، اثرات اپیستازی نیز نقش مهمی را در کنترل صفات دارند. اما واریانس غالبیت نسبت به واریانس افزایشی نقش مهم‌تری را در کنترل صفات داشت. در تلاقی‌های بولانی × N-75-15 و بولانی × N-75-20 برای صفات تیپ آلودگی و ضریب آلودگی نهایی حداقل یک ژن مقاومت و برای صفات سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری و سطح نسبی زیر منحنی پیشرفت بیماری به ترتیب حداقل 4 و 5 ژن مقاومت به زنگ قهوه ای برآورد گردید. https://jijas.ut.ac.ir/article_18011_45ebd93b65d907b7f84545b9aed9af8f.pdf