پرديس کشاورزي و منابع طبيعي دانشگاه تهران مجله علوم کشاورزی ایران 38 3 2007 11 22 - تاثیر نوع سوسن، تنظیم کننده های رشد و محل تهیه ریزنمونه بر ریزافزایی سوسن چلچراغ (Lilium ledebourii) و دورگ آسیایی(L. د Gironde) 18795 FA مریم تاتاری ورنوسفادرانی رضا فتوحی قزوینی یوسف حمیداوغلی Journal Article 1970 01 01 Chelcheragh lily is a wild attractive species that grows naturally in Damash area in Ammarloo region, Guilan province, Iran. Asiatic hybrids, as commercial lilies, have been resulted from different Asian species. For establishment and mass production of disease free bulblets during a short period of time, experiments were conducted in a factorial arrangement of explant sites (scale base and apex), combination of BA and NAA, each at three levels (0, 0.01, 0.1 mg/l) in a completely randomized design with three replications. Hypoclorite, ethanol and hot water treatments were employed for disinfection. To decontaminate explants 53?C and 55?C hot water was employed for Chelcheragh and Asiatic hybrid respectively. The highest number of bulblets as well as the highest weight of bulblets were obtained from Chelcheragh lily while the Asiatic hybrid explants produced a lot of roots. Chelcheragh lily produced the highest number of bulblets on MS basel medium with no growth regulators and MS supplemented with 0.01 mg/l NAA. The highest weight of bulblets were obtained on medium supplemented with 0.01 mg/l NAA. Asiatic hybrid showed the highest number and weight of bulblets on MS supplemented with 0.1 mg/l NAA and 0.1 mg/l BA. Both lilies emerged with the highest number of roots on MS medium containing 0.1 mg/l NAA. Effects of bulblet sites were not significant on number of bulblets, but the highest weight of bulblets and a large number of roots were obtained from base segments of scales. Developmental patterns of lilies were not similar. The explants of Chelcheragh produced large bulblets without any leaves whereas, Asiatic hybrid emerged with leafy scales. سوسن چلچراغ از گونه‎های جذاب و خودروی جنس سوسن است که در ناحیه داماش از منطقه عمارلو در استان گیلان می‎روید. از حیث بازار پسندی، دورگ‎های آسیایی سوسن حائز اهمیت هستند و از گونه‎های مختلف آسیایی حاصل شده‎اند. به منظور تولید انبوه سوخک عاری از بیماری در مدت زمان کوتاه از طریق کشت بافت، آزمایش‎ها در طرح فاکتوریل در پایه کاملا تصادفی با سه تکرار انجام شد. ریزنمونه‎های فلس از دو سطح نیمه بالایی و پایینی، روی محیط‎های کشت با غلظت‎های مختلف BA و NAA هر یک در سه سطح صفر، 01/0 و 1/0 میلی‎گرم در لیتر کشت شدند. به منظور رفع آلودگی از هیپوکلریت، اتانول و تیمار آب گرم استفاده شد. در این پژوهش آلودگی ریزنمونه‎های سوسن چلچراغ و دورگ آسیایی در زمان استفاده از حمام آب گرم به ترتیب با دمای ?C53 و ?C55 کنترل شد. بیشترین تعداد و وزن سوخک از سوسن چلچراغ و بیشترین تعداد ریشه از دورگ آسیایی حاصل شد. در سوسن چلچراغ محیط کشت شاهد و محیط کشت حاوی mg/l NAA 01/0، بیشترین تعداد سوخک را تولید کردند. بیشترین وزن سوخک از محیط کشت دارای mg/l NAA 01/0 بدست آمد. دورگ آسیایی بیشترین تعداد و وزن سوخک را در محیط دارای mg/l NAA 1/0 و mg/l BA 1/0 تولید کرد. در هر دو سوسن، بیشترین تعداد ریشه در محیط کشت حاوی mg/l NAA 1/0 حاصل شد. اثر محل تهیه ریزنمونه بر تعداد سوخک اختلاف معنی داری نداشت ولی بیشترین وزن سوخک و تعداد ریشه از نیمه پایینی فلس حاصل شد. الگوی رشد سوسن‎ها مشابه نبود. ریزنمونه‎های سوسن چلچراغ، سوخک‎های بدون برگ تولید کردند در صورتیکه دورگ آسیایی پیازچه‎هایی، با برگ‎های فلسی تولید کرد. https://jijas.ut.ac.ir/article_18795_5e4484749236d541a9e5885ab717f785.pdf