دریک مطالعه مزرعه ای با خاک لومی رسی درمنطقه زیر سد درود زن (منطقه کوشکک در استان فارس) با وجود سفره آب زیرزمینی در عمق 5/1 تا 2 متری از سطح خاک‘ اثر 6 رژیم مختلف رطوبتی بر روی صفات زراعی دو رقم ذرت خوشه ای (پیونیر 8 و پیونیر 6) در طی دو فصل زراعی 1366-1365 مورد مطالعه قرار گرفت. طرح آماری آزمایش‘ کرتهای خرد شده در چهار تکرار بود. کرتهای اصلی را تیمارهای مختلف رطوبتی (شامل 1I=ایجاد تنش رطوبتی از هنگامیکه گیاه به ارتفاع 10 تا 15 سانتی متری رسد ‘ 12= ایجاد تنش رطوبتی از هنگامیکه گیاه به ارتفاع 30 تا 40 سانتی متری رسد‘ 3I= ایجاد تنش رطوبتی از هنگامیکه گیاه به ارتفاع 30 تا 40 سانتی متری رسید بجز مرحله شیری شدن دانه‘ 4I= ایجاد تنش رطوبتی بعد از مرحله غلاف رفتن (ظهور خوشه در غلاف برگ)‘ 5I= ایجاد تنش رطوبتی (بعد از مرحله شیری شدن دانه و 6I= عدم ایجاد تنش رطوبتی ) وکرتهای فرعی را دو رقم ذرت خوشه ای فوق الذکر تشکیل دادند. تیمارهای مختلف رطوبتی بطور معنی داری بر متوسط زمان گل دادن ‘ متوسط وزن خشک گیاه‘ متوسط عملکرد علوفه تر و متوسط عملکرد دانه اثر داشتند . جهت برداشت دانه ‘ رقم ذرت خوشه ای پیونیر 8 بهتر بود. با انجام آبیاری در مرحله شیری (تیمار3I) متوسط عملکرد دانه 6/3 تن درهکتار حاصل شد ولی با انجام آبیار ی و تأمین رطوبت خاک درهمه مراحل رشد گیاه ذرت خوشه ای پیونیر 8 (تیمار6I) محصول دانه بیشتری (8/5 تن درهکتار) تولید گردید. اگر چه عملکرد دانه در تیمار 6I بیشتر از 3I شد اما راندمان مصرف آب آبیاری در تیمار 3I مقدار قابل ملاحظه ای افزایش یافت . جهت برداشت علوفه تر د رمرحله خمیری (مرحله مناسب برای سیلو کردن) رقم ذرت خوشه ای پیونیر 6 بهتر بود. در صورت کمبود آب آبیاری چنانچه این رقم ذرت خوشه ای تا خاتمه مرحله رشد سبزینه ای با آب کافی آبیاری شود . (تیمار 2I) ‘ عملکرد علوفه تر مطلوبی (46 تن درهکتار) حاصل می شود . با انجام آبیاری و تأمین رطوبت خاک درهمه مراحل رشد عملکرد علوفه تر بیشتری (62 تن درهکتار) تولید گردید.